(کودک آزاری در ایران ؛ چالش ها، خلاهای قانونی و راهکارهای مبتنی بر حقوق بشر)

دکتر علی کمیلی پور(نویسنده مسئول) دکتر مهرداد بدیحی ایمانه شالفروش امیری لاله طاهری جانبازلو

چکیده

کودک‌آزاری یکی از جدی‌ترین و در عین حال پنهان‌ترین آسیب‌های اجتماعی در جوامع مختلف، از جمله ایران، به حساب می‌رود. این واقعه که دربردارنده اشکال متعددی همچون آزار جسمی، روانی، جنسی و غفلت می‌شود، می‌تواند آثار زیان‌بار بلندمدتی بر سلامت جسمی و روانی کودکان برجای بگذارد و رشد اجتماعی آن‌ها را به‌شدت مختل و پریشان کند. با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته در ایران برای بهبود وضعیت حقوقی کودکان، از جمله تصویب قانون «حمایت از اطفال و نوجوانان» در سال‌های اخیر، خلأهای قانونی، چالش‌های فرهنگی، ضعف در آموزش و آگاهی ‌رسانی عمومی و نارسایی در اجرای قوانین، همچنان موانعی جدی در مسیر پیشگیری و مقابله با این مشکل محسوب می‌شوند. نویسندگان این پژوهش با رویکرد توصیفی ‌ـ‌ تحلیلی، ضمن بررسی وضعیت کودک‌آزاری در ایران، به تحلیل قوانین مرتبط و کاستی‌های موجود در حمایت از کودکان می‌پردازند. همچنین، با تکیه بر مبانی حقوق بشر و استانداردهای بین‌المللی مشابه کنوانسیون حقوق کودک، راهکارهایی عملی برای اصلاح قوانین، ارتقاء آگاهی عمومی، تقویت نهادهای حمایتی و ایجاد سازوکارهای نظارتی مؤثر ارائه می‌شود. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که بدون تغییر رویکرد از واکنش به پیشگیری و بدون اصلاح نگرش فرهنگی نسبت به کودکان، دستیابی به کاهش معنادار کودک‌آزاری ممکن نخواهد بود. سرانجام، بر لزوم مشارکت بین‌نهادی، توانمندسازی نظام قضایی و همکاری فعال جامعه مدنی تأکید می‌شود.

واژگان کلیدی:کودک آزاری، خلاهای قانونی، حقوق کودک، حقوق بشر، کنوانسیون حقوق کودک